دهملا روستایی کهن

که با کلیک بزرگ می شوند.

نشسته از راست ردیف اول از پایین: شیخ عبدالحسن کعب- نصرالله مولایی- سید یوسف لطیفی- شیخ جاسب خزعل- سید کریم نعمتی نژاد- بهادر السلطان قنواتی- محمد حسین خان مکوندی- خسروخان قشقائی- منصورخان باوی- مجیدخان بختیار- نصراله آذری

امسال نیز، چون سالهای گذشته محرم در دهملا با عزاداری و سینه زنی به خوبی برگزار شد. امسال آیت الله کرمانی سخنران دهه عاشورا در دهملا بود. این مجتهد نسبت به سخنرانان سالهای گذشته دارای منبر پربارتری بود ولی سخنانش جای نقد و انتقاد هم داشت. در ادامه عکسهایی از عاشورا در دهملا را می بینید.

برای بزرگ نمایی روی عکسها کلیک کنید. به ادامه عکسها توجه کنید

چندی از دوستان علاقمند به تاریخ منطقه هندیجان از من خرده گرفته که کلمه هندیجان را برای دهملا استفاده کردی! اسناد تاریخی نشان می دهد. دهملا در دوران رونق، جایگاه هندیجان قدیم بوده است و کلمه دهملا بعد از طاعون ۱۲۵۴ و افول منطقه بر روی آن گذاشته شد .

 در واقع هندیجان کنونی وام دار نام هندیجان قدیم است و زیر آوازه آن برای خود تاریخی دست و پا کرده است والا بنابر نوشته های تاریخی و آثار موجود هندیجان قدیم از بلوک دهملا شروع و تا روستای کوت مهنا ادامه داشته است ولی بعدها به دلیل پایین رفتن آب رودخانه و سطح آب دریا و سخت شدن کشتیرانی، کم کم سکونت به طرف دریا ارجاع پیدا کرده و به جایگاه هندیجان کنونی رسیده است. چند نمونه از کتب تاریخی ذکر می کنم:

۱- اولین سیاح که در سال ۳۴۱ هجری قمری از هندیجان دیدن نمود،مسعر بن مهلهل ابودلف بود که در سفرنامه خود که پرفسور ولادیمیر مینورسکی آن را ترجمه و تصحیح نموده چنین آورده:

( ميان آسک و ارجان ده‌اي است به هنديجان معروف صاحب آثار عجيبه و ابنيه قديمه از پادشاهان گذشته است. در آنجا دفينه هايي مانند مصر کشف مي شود و تابوت هايي که از لحاظ صنعت بديع است و آتشکده ها است)

مرحوم مینورسکی ذیل این مطلب در کتاب سفرنامه ابودلف ، با توجه به تحقیقات خودش در این منطقه چنین ذکر می کند:

(دهملا واقع در کنار رود هندیان نقطه ی مهمی است که کم و بیش میان راه بهبهان(منظور جنوب خرابه های ارجان قدیم است) و فلاحیه و دورق واقع است و چندین جاده از آن می گذرد .کمی دورتر از جهت شرقی دهملا در سرتاسر رودخانه امتداد دارد. آتش را می توان در مجاورت آن جستجو نمود. هندیجان را نباید با هندیون امروزی یکی دانست زیرا هندیجان قدیم بر سر راهی واقع است که از دهملا به خط مستقیم به طرف خلیج فارس امتداد دارد و در حدود 20 مایل بالای دهانه ی رودخانه زهره می باشد. بنابراین شرح مرحوم مینورسکی هندیجان را نقطه ای غیر از هندیون امروزی می داند و محل عبور و توقف و مشاهده ابودلف را هندیجان قدیم یعنی نواحی شمالی دهملای امروزی دانسته است .)

منبع کتاب: سفرنامه ابودلف – نوشته ابودلف به سال 341 ه.ق با شرح پرفسور مینورسکی، ترجمه طباطبایی

به ادامه مطلب توجه کنید

در عکس زیر از چپ: شاهرخ خان بهادر قنواتی (اهدا کننده عکس ) - مرحوم آ نصرت بهادر قنواتی ازبزرگان قدیم الایام بهبهان و کسی که همه با نیک نامی از او یاد می کنند- سرهنگ حسن خان لیراوی - سلیمان خان پهلوانی -  مظفر خان لیراوی را می بینید . مکان عکس : راه آهن تهران - حدود ۱۳۵۰

با تشکر از وبلاگ لیروای :http//liravi.mihanblog.com

انجمن دوستدارن میراث فرهنگی هندیجان که تازه تاسیس شده است و مسئولیت ان را بنده بر عهده دارم. در بازدید از خانه ای قدیمی در هندیجان با معماری زیبا، عکسهایی از آن تهیه کرد. این عکسها را می توانید در ادامه مطلب ببنید. ما از شهرداری هندیجان تقاضا داریم که اکنون که بافت قدیم هندیجان در اثر ساخت و ساز رو به ویرانی است، حداقل این خانه های قدیمی را محفوظ نگه دارد و از میراث فرهنگی نیز انتظار است که این خانه  و خانه بشارت را ثبت کند. قدمت این خانه حدود صد سال است ولی معماری آن بی نظیر است.  در دهملا نیز باقت قدیمی آن که سبکی مشابه همین خانه داشته نیز در جنوب آن رو به ویرانی رفته و آن نیز باید بازسازی و حفظ شود. برای بزرگ شدن عکسها روی آنها کلیک کنید. بقیه عکسها را در ادامه مطلب ببنید.

در کتابی به زبان انگلیسی  با عنوان اصلی:

BRITAIN AND THE OPENING UP OF SOUTH -WEST PERSIA   1880-1914,  SHahbaz Shahnavaz

بریتانیا و گشایش جنوب غربی ایران(1880- 1914 ) چاپ انگلیس،  نوشته دکتر شهباز شهنواز از

دانشگاه اکسفورد لندن ،که کتاب بسیار خوبی است و جا دارد ترجمه شود، حد کشتیرانی رود هندیان یا زهره را در زمان سلطه بریتانیا بر منطقه، بلوک دهملا معرفی نموده است و نقشه مناطق و حد کشتیرانی را نیز مشخص کرده است که در تصویر این نقشه را می بینید که با عبارت:

 Deh molla, limit of navigation دهملا را حد کشتیرانی رود پر آب زهره در سال 1259 شمسی مشخص کرده است (با رنگ زرد برجسته شده است).

توجه فرمایید هیچ جای دیگری بر رود زهره در نقشه ذکر نشده بجز دهملا و این نشان از رونق دهملا و نبودن سایر روستاهایی مانند چم خلف که امروزه رونق گرفته اند می باشند و همچنین نشان از این دارد که دهملا بندرگاهی بوده است که چنانکه می دانیم بارهایی مثل نفت و میوه جات تا دهملا با لنج  و جهاز(نوعی کشتی) می آمدند و دهملا به سمت آغاجاری بارگیری می شدند و همین داد و ستدها باعث تعدد مغازه های بسیار در دهملا شده بود به طوری که دهملا یک قصبه یا بلوک بزرگ بود که سایر روستاهای کوچک را زیرنظر داشت و به همین علت بود که هنگامی که رضاخان در سال 1303 شمسی به منطقه آمد اردوگاه خود را دهملا قرار دارد(مراجعه شود به مطلب سفر رضاخان در قسمت تاریخ سایت ). در این نقشه ماهشهر را معشور و هندیجان را هندیان نوشته است(برای بزرگ شدن روی نقشه کلیک کنید).

اصل کتاب را می توانید در گوگل بوک از این لینک ببنید:

Britania and the opening of south-west persia

قسمتی از نقشه که نام دهملا نوشته شده است، به صورت بزرگتر نشان داده شده است:

 در این کتاب اشاره به آبیاری فاریاب در خوزستان و دهملا دارد که بدین صورت است که کانال آب از سرچشمه های رودخانه در بالا دست به سمت مزارع در پایین دست حفر می کردند. که در دهملا این نهر به جو ملا یا پاریو که همان فاریاب می باشد معروف است ولی امروزه خشکیده است اما هنوز نهر آن باقیست.

مهمترین قیبله عرب خوزستان را در آن زمان کعب دانسته که اینان در دهملا نیز خراج گذار داشتند و بعدها شیخ خزعل بن جابر از سستی مظفر الدین شاه استفاده کرد و تا سال 1303 جانشین ایشان در منطقه شد.

همچنین در صفحه 124 این کتاب آمار جمعیت و خانوار بلوکهای مهم خوزستان آمده است که دهملا را در سال 1890 میلادی برابر با 1269 شمسی، دارای 700 خانواده  شامل 3500 نفر نوشته است. این در حالیست که ماهشهر با 300 خانواده، 1500 نفر و محمره یا خرمشهر 5000 نفر جمعیت داشته است، این خود بر رونق دهملا در آن زمان و بی مهری در زمان حال اشاره دارد.

خبر اول: جوانان دهملا با شعار نویسی علیه دولت فعلی  بر روی دیوارهای خیابان اصلی و مسجد دهملا- اعتراض خود را به نتیجه انتخابات اعلام کرده اند. این جوانان مانند اکثر نقاط ایران اعتقاد دارند به کسی دیگر رای داده اند ولی نتایج آرا باعث تعجب و ناراحتی انها شده است و بدین طریق اعتراض خود را نمایش داده اند. اگر فردی به دهملا برود می بیند بیشتر جوانها بر اثر خشکسالی برداشتی نداشته اند و ضرر دیده اند کار دیگری هم ندارند و کنار خیابانها نشسته اند و اوقات خود را بدون هیچ تفریحی با حرف زدن سپری می کنند. این جوانان چرا نباید اعتراض کنند؟ چرا کسی صدای انها را به مقامات بالاتر نمی رساند؟؟

خبر دوم: بالاخره پس از سالها جاده کنار دهملا آسفالت شد ولی این جاده هنوز از سه راهی دهملا تا پیچ روستا خراب است و  بدتر از آن جاده دهملا به طرف سویره که اصلا قابل رانندگی نیست و موجهای فراوان دارد.

 خبرسوم: بدلیل اینکه سایت یوتیوب را فیلتر کردند فعلا امکان نمایش فیلم دهملا که در پست قبل قرار داشت ممکن نیست.

اگر یوتیوب فیلتر باشد و از پنجره بالا فیلم نمایش داده نشد. از این لینک و با عبور از فیلتر، فیلم را تماشا کنید:http://www.youtube.com/watch?v=fRG3ZM32Uq4

یا می توانید سایت دهملا را با عبور از فیلتر باز کنید.

این خبرگزاری ها و خبر مربوط با عکس رو ببینید

خبرگزاری جام جم http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100906410705

خبرگزاری مهر  http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=875400  

خبر فارسی http://www.khabarfarsi.com/news-600129.htm

روزنامه اعتماد ملی http://www.magiran.com/ppdf/5061/p0506109160181.pdf

به تاریخ امروز ۱۱/۲/۸۸ به شهر باستانی آسک رفتم .نتیجه این سفر و عکسهای مربوط به آن را می توانید در این گزارش بخوانید. در عکس دو چرخ از چهار چرخ آسیاب آسک به قطر ۵/۲ متر و وزن تقریبی ۵۰ الی ۷۰ کیلو می بینید.و همچنین نمایی از کوه کلات که شهر آسک بر فراز آن بوده است.

مرحوم سلطانعلی بهبهانی در کتاب سمینار خلیج فارس نوشته است: ((در نزدیکی هندیجان کنونی شهر آسک قدیم واقع بوده که بسیاری از جنگهای خوارج در نزدیک آن رخ داده است و نام این شهر در اشعار بعضی از شعرای عرب آمده ))

یاقوت حموی به نقل از مسعر بن مهلهل درباره ی این شهر چنین آورده است: (( آسک در حدود ارجان (بهبهان) و رامهرمز قرار دارد شهری است دارای آبادیها و در آنجا ایوان بلند نیکویی است در دشت بر چشمه یی خوشگوار.آن ایوان قبه ای بلند دارد و در آن مسجدیست و بر آن قبه آثار پرده ها ست که در دیگر بلدان ندیدم گنبدی محکمتر و بهتر از آن ،بر در غربی آن کتابی به زبان پهلوی در سنگ منقوش است.

به ادامه و اصل گزارش توجه کنید.همراه با عکسهای بیشتر